🎯Piotroski F-Score: किसी कंपनी का 9-पॉइंट गुणवत्ता स्कोर
Piotroski F-Score क्या है
Piotroski F-Score एक नौ-पॉइंट स्कोर है जिसे अकाउंटिंग प्रोफेसर Joseph Piotroski ने बनाया था। यह विशेष रूप से कम बाजार मूल्यांकन वाली कंपनियों के वित्तीय प्रदर्शन और स्थिरता का आकलन करने में सहायक है। F-Score तीन मुख्य क्षेत्रों का उपयोग करता है: लाभप्रदता, उत्तोलन (Leverage), और परिचालन दक्षता। इनमें से प्रत्येक संकेतक किसी कंपनी की विशिष्ट विशेषताओं को मापता है जो उसके समग्र स्वास्थ्य का संकेत दे सकते हैं।
1. लाभप्रदता (Profitability)
F-Score के इस भाग में तीन प्रमुख संकेतक शामिल हैं:
- प्रति शेयर आय (EPS): यदि प्रति शेयर आय पिछले वर्ष की तुलना में बढ़ी है, तो 1 अंक मिलता है।
- आय की गुणवत्ता: यदि आय सकारात्मक है और साथ ही परिचालन से नकदी प्रवाह भी सकारात्मक है, तो 1 अंक मिलता है।
- परिसंपत्तियों पर प्रतिफल (ROA): यदि वर्तमान वर्ष में ROA सकारात्मक है, तो अतिरिक्त 1 अंक दिया जाता है।
2. उत्तोलन (Leverage)
Leverage का मूल्यांकन दो संकेतकों से किया जाता है:
- ऋण-से-परिसंपत्ति अनुपात में कमी: यदि ऋण/परिसंपत्ति अनुपात पिछले वर्ष की तुलना में कम हुआ है, तो 1 अंक मिलता है।
- कुल ऋण में कमी: यदि कुल ऋण घटा है, तो भी 1 अंक मिलता है।
3. परिचालन दक्षता (Operating Efficiency)
परिचालन दक्षता को चार संकेतकों से मापा जाता है:
- सकल मार्जिन में वृद्धि: यदि किसी कंपनी का सकल मार्जिन बढ़ा है, तो 1 अंक मिलता है।
- परिसंपत्तियों पर प्रतिफल (ROA) में वृद्धि: यदि ROA बढ़ा है, तो भी 1 अंक मिलता है।
- बकाया बिक्री दिनों (DSO) में कमी: यदि औसत DSO घटता है, तो 1 अंक मिलता है।
- इन्वेंटरी टर्नओवर दिनों में कमी: यदि इन्वेंटरी टर्नओवर दिन घटते हैं, तो भी 1 अंक मिलता है।
F-Score का महत्व और प्रभावशीलता
Piotroski F-Score के बैकटेस्ट से यह सामने आया है कि उच्च F-Score वाली कंपनियों के शेयर कम F-Score वाली कंपनियों के शेयरों की तुलना में बेहतर प्रदर्शन करते हैं। उदाहरण के लिए, शोध से पता चलता है कि 7 से अधिक F-Score वाले शेयरों का पोर्टफोलियो बाजार औसत से 23% तक बेहतर रिटर्न दे सकता है।
केस स्टडी: Ford Motor Company (F)
Ford के F-Score की हालिया जांच से पता चला कि पुनर्गठन के बाद बढ़े हुए राजस्व, कम ऋण भार और बेहतर सकल मार्जिन के कारण उसका स्कोर बेहतर हुआ। इस तरह के मूल्यांकन निवेशकों को कंपनी के भीतर सुधरते रुझानों का संकेत दे सकते हैं।
QMA में Piotroski F-Score का उपयोग कैसे करें
QMA प्लेटफॉर्म पर, आप 5-pillar स्कोर और Smart Money टूल्स का उपयोग करके यह देख सकते हैं कि Piotroski F-Score के आधार पर शेयर कैसा प्रदर्शन करते हैं। आप स्क्रीनर का उपयोग करके विभिन्न संकेतकों के आधार पर शेयरों को फ़िल्टर कर सकते हैं या qma-picks अनुभाग में सिफारिशों की निगरानी कर सकते हैं। पोर्टफोलियो स्वास्थ्य का विश्लेषण करें और ट्रैक करें कि किन शेयरों में मजबूत बुनियादी तत्व और अच्छी संभावनाएं हो सकती हैं।
QMA में यह कहाँ मिलेगा
F-Score और अन्य मूल्यांकन टूल्स QMA प्लेटफॉर्म पर स्टॉक विश्लेषण अनुभाग में पाए जा सकते हैं।
अस्वीकरण
यह लेख केवल शैक्षिक उद्देश्यों के लिए है और यह निवेश सलाह नहीं है। कोई भी निवेश निर्णय लेने से पहले अपना स्वयं का शोध करना और विशेषज्ञों से परामर्श लेना महत्वपूर्ण है।
Want to know more? Ask the QMA Research Assistant
The Research Assistant knows the whole platform and its data. If the answer is not in the QMA database, it looks it up and explains it in plain language. It is an analytical and educational tool, not investment advice.
Open the Research Assistant →Related articles
Revenue, profit, margin, debt, free cash flow and P/E — five numbers that quickly tell you whether a company is financially healthy, explained with examples and where to find them in QMA.
6 minFirma hlásí rekordní čistý zisk, akcie letí nahoru — a přitom na bankovním účtu peníze nepřibývají. Ukazujeme, jak rozdíl mezi účetním ziskem a provozní hotovostí (accruals) prozradí, že je zisk spíš účetní kosmetika než reálná výkonnost.
6 minDvě čísla vám za 30 sekund řeknou, jestli firma nese dluh jako batoh na výlet, nebo jako cihlu na zádech uprostřed maratonu. Ukazujeme, jak počítat net debt/EBITDA a úrokové krytí a kde začínají red flags.
See it live: QMA scores 17,000+ stocks for you
Full access to the 5-pillar analysis, smart-money data and the whole-market screener. No commitment, cancel anytime.
📬 Free weekly QMA Brief
Market overview + 1 education piece + a look at one research case. No account.
QMA is an analytical tool, not investment advice. You can unsubscribe anytime with one click.